انتشارات - توسعه به زبان ساده

توضیحات

توسعه به زبان ساده | سی نگاه، سی نظر
نویسنده الهه شعبانی و همکاران

شناخت فیل توسعه در تاریکی اندیشه کار ساده‌ای نیست و هر کسی بر اساس لمس و شناخت خود از فیل توسعه، آن را توصیف می‌کند. باید تلاش کنیم توصیف‌های مختلف را کنار هم قرار دهیم، تا به تصویر واقعی نزدیک شویم.

بیشتر کتاب‌هایی که درباره توسعه نوشته می‌شوند، از همان ابتدا یک پاسخ آماده دارند؛ یکی می‌گوید اقتصاد مهم‌تر است، یکی دولت را محور می‌داند، یکی فرهنگ را، یکی آموزش را. اما این کتاب از نقطه دیگری شروع می‌کند: شاید توسعه آن‌قدر مسئله پیچیده‌ای باشد که نتوان آن را فقط از یک پنجره دید.

«توسعه به زبان ساده» تلاش نمی‌کند یک نظریه جدید ارائه کند و قرار هم نیست آثار مفصل متفکران را خلاصه کند. این کتاب یک کار متفاوت انجام می‌دهد: از میان اندیشه‌های متنوع اقتصاد، جامعه‌شناسی، علوم سیاسی و آموزش، سراغ سی اندیشمند رفته و از هر کدام فقط یک سؤال پرسیده است: اگر قرار بود توضیح دهید یک جامعه چگونه توسعه پیدا می‌کند، از کجا شروع می‌کردید؟

پاسخ‌ها شگفت‌انگیز است. یکی توسعه را از دل نهادها و قواعد بازی بیرون می‌کشد؛ از اینکه چرا بعضی جوامع می‌توانند اعتماد، همکاری و نظم پایدار بسازند و بعضی نه. دیگری مسیر توسعه را در صنعت، نوآوری، سرمایه و تحول در شیوه تولید می‌بیند. کسی دیگر می‌گوید مسئله اصلی نه کارخانه و نه دولت، بلکه انسان است؛ از کودکی، آموزش، ذهنیت، انگیزه و توانمند شدن افراد باید شروع کرد. عده‌ای معتقدند هیچ توسعه‌ای بدون کنش جمعی، مشارکت اجتماعی و تغییر در روابط میان مردم شکل نمی‌گیرد و گروهی دیگر همچنان دولت را نقطه عزیمت می‌دانند؛ اینکه کیفیت حکمرانی چگونه می‌تواند مسیر یک ملت را تغییر دهد.

در این کتاب، ماکس وبر کنار آمارتیا سن می‌نشیند؛ عجم‌اوغلو با استیگلیتز هم‌مسیر می‌شود؛ الینور استروم، هابرماس، ایوان ایلیچ، دیویی، والرشتاین و ده‌ها متفکر دیگر، هر کدام چراغ کوچکی روی بخشی از مسیر توسعه می‌اندازند.
ارزش کتاب شاید دقیقاً همین باشد: به‌جای آنکه به ما بگوید «پاسخ درست چیست»، کمک می‌کند بفهمیم «اصلاً چه سؤال‌هایی باید درباره توسعه بپرسیم».

اگر می‌خواهید در زمانی کوتاه، بدون ورود به ادبیات سنگین دانشگاهی، با مهم‌ترین ایده‌هایی آشنا شوید که طی دهه‌ها فهم ما از توسعه را شکل داده‌اند و از دریچه‌های متفاوت به آینده جوامع نگاه کنید، این کتاب می‌تواند نقطه شروع خوبی باشد.

سی متفکر، سی دریچه، و یک پرسش مشترک: جامعه‌ها چگونه توسعه پیدا می‌کنند؟

توضیحات تکمیلی